RÖLÖVE NEDİR?
Rölöve; yapı veya yapı gruplarının, kent dokusunun veya arkeolojik kalıntının yakından incelenmesi, belgelenmesi, mimarlık tarihi açısından değerlendirilmesi ve restorasyon projeleri hazırlanabilmesi için binanın iç ve dış mimarisine, özgün dekorasyonuna ve taşıyıcı sistemi ile yapı malzemelerine ait mevcut durumunun ölçekli çizim, belge ve raporlarla anlatımıdır.
Tescilli taşınmaz kültür varlıklarının rölöve çalışmaları; eserin mimari tanımını, yapım tekniğini, kullanılan malzeme cinsini, süsleme elemanlarına ilişkin mevcut durum tanımlarını, taşıyıcı eleman sorunlarını, yapısal bozulmaları, deformasyonları ve esere yapılan müdahaleleri içeren rapor ve eserin mevcut durumunun ölçekli çizimlerle anlatımı ve belgelenmesidir.
Rölöve çalışması, hassas ölçüm aletleri olan 3D lazer tarayıcılar kullanılarak yerinde yapılan ölçümler ile dijital ortamda hazırlanmalıdır.
Rölöve projesi çizimsel belgeler, yazılı belgeler, görsel belgelerden oluşur.
Çizimsel belgeler:
Rölöve çizimleri yapıyı tam olarak anlatacak ve daha sonraki aşamalarda kullanılabilecek nitelik ve ölçekteki çizimsel belgeyi kapsamalıdır.
Rölöve; ölçülü, malzeme tanımlı, bozulmalar ve benzeri gösterimlerin yer aldığı paftalar halinde hazırlanır.
Rölöve çizimlerini; vaziyet planı, planlar(kat planları, döşeme planları, tavan planları, üst örtü planı ve çatı planı), görünüşler, kesitler, sistem detayı, mimari elemanlara ilişkin detaylar, alt yapıya ilişkin şematik gösterimler, tipolojik çalışmalar, rölöve müdahale paftaları oluşturur.
Yazılı belgeler:
Yapının mekânsal, mimari, strüktürel ve bezeme özelliklerinin araştırma sonuçları, tanım, açıklama, analiz ve raporlarını içerir.
Fotoğraf albümü ce saydam seti:
Yapıyla ilgili genel görünümü yansıtan, yapının içten, dıştan ve gerekli görülen bölümlerinden her türlü detayları içeren saydamlar ve fotoğraflar hazırlanır.
RÖLÖVE ANALİZ ÇALIŞMALARI
Rölöveler tamamlandıktan sonra çizimler üzerinde çalışılarak değişik yapım evrelerinin kronolojik sıralanışı belirlenerek, tarihi doku analiz paftaları hazırlanır. Yapıdaki bozulmalar saptanır; plan, kesit ve görünüşler üzerine işlenen hasarların genel değerlendirmesi sonucu müdahale türleri ve yerleri konusunda karar verilir.
Yapının yapıldığı günden günümüze kadar geçen zamanda geçirdiği belirlenebilen değişik onarım tarihleri hakkında edinilen bilgiler, yapının mevcut halinde tespit edilen hasar ve bozulmalar, yapıda kullanılan malzemeler, yapım teknikleri, strüktürel sistem, malzeme ve strüktüre İlişkin bozulma ve deformasyonlar ile ilgili tespitler rölöve analiz çalışmasını oluşturur. Bu çalışmalar rölöve çizimlerine aktarılır.
Ayrıca yapılacak rölöve analiz raporu çalışmasında;
Yapının oluşumunu sağlayan ekonomik, sosyal, kültürel ve tarihi etkenler belirtilir. Yapının mimari tanımı yapılır. Yapının yapım tekniği ve malzeme kullanımı, temel yatay ve düşey taşıyıcı elemanlar, dolgu elemanları, yatay ve düşey kaplama elemanları, örtü malzemeleri ve tekniği, süsleme elemanlarına ilişkin mevcut durum tanımları yapılır. Yapıda yaşayan nüfusa, sosyokültürel ve ekonomik yapısına ilişkin bilgiler yer alır. Yapıların oluşumunu sağlayan ekonomik, sosyal, kültürel ve tarihi etkenler ile özgün kullanımına dair ulaşılabilen belgeler ve kaynaklar (fotoğraf, resim, tapu kaydı, vb.) yer alır.
Yapısal bozulmalar, deformasyonlar ve dağılımlar, temel sorunları, yatay ve düşey yönde taşıyıcı sistem sorunları, dolgu malzemesi sorunları, cephe elemanları sorunları, cephe kaplama ve üst örtü malzemesine ait sorunlar, cephe mimari süslemelere ve yapı malzemesine ait sorunlar ile bu sorunların nedenleri ve bu sorunlara getirilecek çözüm önerileri yer alır. Aşırı yüklenme, terk edilme gibi kullanım sonucu oluşan bozulmalar ve dağılımlar yer alır. Rüzgâr, kar, yağmur, güneş, don, yeraltı suyu gibi dış fiziksel etkenler sonucu oluşan bozulmalar ve dağılımlar yer alır. Malzeme sorunları; yapıdaki mevcut malzemelerin durumu ile korumaya yönelik müdahale yönteminin belirlenmesi ve yeni önerilecek malzemenin tespiti için yapılması gerekli olan malzeme laboratuvar analizleri verilir.